Bạn ơi, có khi nào bạn tự hỏi rằng những miếng phô mai Thụy Sĩ thơm ngon, béo ngậy mà chúng ta hay thưởng thức lại có biết bao nhiêu loại khác nhau không?
Mình thì mê mẩn hương vị đặc trưng của từng loại lắm đó, mỗi lần nếm thử là một trải nghiệm ẩm thực vô cùng thú vị. Từ Emmental với những lỗ hổng to tròn quen thuộc cho đến Gruyère đậm đà, hay Appenzeller cay nhẹ độc đáo, mỗi loại phô mai đều mang trong mình câu chuyện riêng về vùng đất đã tạo ra nó.
Thực sự mà nói, khám phá thế giới phô mai Thụy Sĩ chẳng khác nào lạc vào một mê cung hương vị đầy bất ngờ. Vậy thì, hãy cùng mình tìm hiểu chi tiết về các loại phô mai Thụy Sĩ và nơi chúng ra đời ngay bây giờ nhé!
Bạn ơi, cứ mỗi lần nhắc đến phô mai Thụy Sĩ là mình lại thấy nôn nao, không biết bao giờ mới có dịp quay lại mảnh đất xinh đẹp ấy để tự tay chọn những miếng phô mai tươi ngon nhất!
Thật sự thì, dù ở Việt Nam cũng có bán nhiều loại nhập khẩu rồi, nhưng cái cảm giác được ngắm nhìn những tảng phô mai to lớn, vàng ươm trong các cửa hàng truyền thống ở Thụy Sĩ vẫn là điều gì đó rất đặc biệt, đúng không?
Những miếng phô mai ấy không chỉ là thức ăn, mà còn là cả một câu chuyện về văn hóa, về sự tỉ mỉ của những người nông dân và nghệ nhân làm phô mai bao đời nay đó.
Giờ thì mình cùng đi sâu vào khám phá từng “ngôi sao” của thế giới phô mai Thụy Sĩ nhé!
Khám phá “Ông Vua Lỗ Hổng” Emmental và Dòng Họ
Mình dám cá là khi bạn nghĩ đến phô mai Thụy Sĩ, hình ảnh đầu tiên hiện ra trong đầu sẽ là những miếng phô mai vàng óng với những lỗ hổng tròn xoe to tướng, đúng không?
Đó chính là Emmental đó các bạn ạ! Emmental được mệnh danh là “vua phô mai” và cũng là loại phổ biến nhất trên khắp thế giới. Mình nhớ có lần đi siêu thị, thấy loại phô mai này bày bán nhiều lắm, nhìn những cái lỗ to mà thích mắt ghê.
Vị của Emmental thì ngọt nhẹ, béo béo, lại còn thoang thoảng hương thơm dễ chịu nữa. Đây là một loại phô mai cứng vừa, có nguồn gốc từ thung lũng Emmental thuộc bang Bern của Thụy Sĩ.
Hồi mình mới bắt đầu tìm hiểu về phô mai, cứ thắc mắc mãi sao nó lại có nhiều lỗ thế, sau này mới biết là do trong quá trình sản xuất, các vi khuẩn đã chuyển hóa axit lactic và sinh ra khí carbon dioxide, tạo thành những bóng khí nở ra từ từ, tạo nên những “con mắt” đặc trưng.
Mắt càng lớn thì mùi phô mai càng đậm đà hơn nữa đó.
Sự Đa Dạng Trong Ứng Dụng Ẩm Thực
Emmental không chỉ ngon khi ăn không đâu, mà còn là nguyên liệu “vàng” trong nhiều món ăn lắm. Mình hay dùng Emmental để làm bánh mì nướng phô mai (sandwich), cái vị béo ngậy tan chảy ra quyện cùng bánh mì giòn tan là cứ gọi là “đỉnh của chóp” luôn.
Ngoài ra, bạn cũng có thể bào sợi Emmental cho vào súp kem hoặc salad trộn để tạo thêm độ béo và kết cấu thú vị. Với khả năng tan chảy tốt và tạo lớp kéo sợi hấp dẫn, Emmental còn là topping lý tưởng cho pizza, lasagna, pasta nướng hay gratin nữa đó.
Mình có cô bạn rất thích làm các món bánh mặn như souffle phô mai, bánh tart trứng, hay bánh crepe mặn, và Emmental luôn là lựa chọn hàng đầu của cô ấy để tăng hương vị mà không bị quá mặn hay gắt.
Emmental Ngoài Biên Giới Thụy Sĩ
Dù Emmental có nguồn gốc từ Thụy Sĩ, nhưng loại phô mai này đã trở nên nổi tiếng toàn cầu đến mức nhiều quốc gia khác cũng sản xuất các biến thể của nó.
Ví dụ như Allgäuer Emmentaler từ Bavaria (Đức) hay Emmental de Savoie từ Savoie (Pháp) đều có chứng nhận xuất xứ riêng. Điều này cho thấy sức hút của Emmental là không thể phủ nhận, và mình nghĩ đây cũng là một cách tuyệt vời để bạn có thể thưởng thức hương vị đặc trưng này ngay cả khi không đến Thụy Sĩ.
Tuy nhiên, theo mình thì Emmental chuẩn Thụy Sĩ vẫn có gì đó đặc biệt hơn, có lẽ là do sữa bò được nuôi trên những đồng cỏ núi cao tươi tốt tạo nên hương vị khác biệt chăng?
Gruyère – Nốt Trầm Đậm Đà Từ Vùng Fribourg
Nếu Emmental là sự tươi sáng với những lỗ hổng, thì Gruyère lại mang đến một nốt trầm đậm đà, phức tạp hơn nhiều. Gruyère là một loại phô mai cứng, màu vàng, có nguồn gốc từ các bang Fribourg, Vaud, Neuchâtel, Jura và Bern ở Thụy Sĩ, được đặt tên theo thị trấn Gruyères.
Nó được ủ ít nhất 5 đến 12 tháng tùy loại, và điều mình thích nhất là hương vị của nó thay đổi theo thời gian ủ. Lúc mới ủ, Gruyère có vị ngọt nhẹ, thoang thoảng hương hạt, nhưng càng ủ lâu, nó càng trở nên chắc hơn, vị đất và phức tạp hơn rất nhiều.
Mình nhớ có lần được thử miếng Gruyère ủ lâu năm, vị nó cứ vương vấn mãi trên đầu lưỡi, đúng là trải nghiệm khó quên.
Bí Quyết Tạo Nên Hương Vị Khó Cưỡng
Điều gì làm nên hương vị đặc trưng của Gruyère? Mình nghĩ đó chính là sự kết hợp hoàn hảo giữa sữa bò nguyên chất từ những con bò được chăn thả trên đồng cỏ núi cao và quy trình sản xuất truyền thống được giữ nguyên từ bao đời nay.
Người ta nói rằng, chất lượng của cỏ trên vùng núi cao ảnh hưởng rất lớn đến hương vị của sữa, và từ đó là cả phô mai nữa. Gruyère thường được biết đến là một trong những loại phô mai ngon nhất để nướng, hương vị đặc biệt nhưng không quá mạnh.
Mình hay dùng nó cho món súp hành tây kiểu Pháp, hay làm món bánh mì kẹp phô mai croque-monsieur kinh điển, đảm bảo ngon bá cháy luôn.
Đa Năng Trong Ẩm Thực và Giá Trị Lịch Sử
Không chỉ ngon khi nướng, Gruyère còn là thành phần không thể thiếu trong món lẩu phô mai Fondue trứ danh của Thụy Sĩ. Sự kết hợp giữa Gruyère, Emmental và Vacherin Fribourgeois tạo nên một hỗn hợp phô mai béo ngậy, thơm lừng, ăn vào những ngày trời se lạnh thì còn gì bằng.
Mình còn thích bào vụn Gruyère rắc lên salad hoặc mì ống nữa, thêm một chút hương vị đặc biệt cho món ăn. Gruyère không chỉ là một loại phô mai đơn thuần, nó còn là một di sản văn hóa, gắn liền với lịch sử lâu đời của Thụy Sĩ.
Ngay từ thời Trung cổ, thị trấn Gruyères đã nổi tiếng khắp cả nước với việc cung cấp các loại phô mai thượng hạng.
Appenzeller – Nét Cay Nhẹ Độc Đáo Từ Miền Đông
Nếu bạn là người thích sự độc đáo và một chút “nổi loạn” trong hương vị, thì Appenzeller chắc chắn sẽ làm bạn bất ngờ đó. Appenzeller là loại phô mai có vị cay nhẹ và màu sắc sặc sỡ, đến từ vùng Appenzell ở miền Đông Thụy Sĩ.
Theo kinh nghiệm của mình, Appenzeller có một hương vị rất riêng, mạnh mẽ và khó quên. Người ta nói rằng, bí quyết tạo nên vị cay đặc trưng của Appenzeller nằm ở dung dịch thảo mộc và rượu vang được dùng để rửa vỏ phô mai trong quá trình ủ.
Có tới 52 nơi trên khắp miền Đông Thụy Sĩ sản xuất 11 loại Appenzeller khác nhau, mỗi loại lại có một “bí mật” riêng để tạo ra hương vị độc đáo đó.
Bí Mật Gia Truyền và Thời Gian Ủ
Appenzeller thường được ủ khoảng 3 tháng cho loại Classic, nhưng có cả loại nhãn đen được ủ hơn 6 tháng, mang đến hương vị còn đậm đà và phức tạp hơn nhiều.
Điều mình ấn tượng nhất là cách mà những người nghệ nhân làm phô mai Appenzeller giữ bí quyết gia truyền của họ. Mỗi nhà máy sản xuất phô mai đều có công thức riêng cho dung dịch thảo mộc dùng để rửa vỏ, và đó là một bí mật được bảo vệ rất kỹ.
Chính điều này đã tạo nên sự đa dạng và hấp dẫn cho Appenzeller, khiến nó không bao giờ nhàm chán.
Thưởng Thức Appenzeller Sao Cho Chuẩn Vị?
Với hương vị cay nhẹ và đậm đà, Appenzeller rất hợp để ăn kèm với các loại thịt nguội hoặc bánh mì. Mình cũng hay dùng Appenzeller để làm món bánh mì nướng phô mai, hoặc bào vụn rắc lên các món súp nóng hổi, cái vị cay nhẹ của nó làm món ăn thêm phần hấp dẫn và ấm bụng vô cùng.
Hồi trước mình có đọc được ở đâu đó là Appenzeller còn có thể dùng trong món lẩu phô mai Fondue nữa cơ, nghe thôi đã thấy hấp dẫn rồi, phải thử ngay mới được!
Sbrinz – “Lão Làng” Với Hương Vị Ngàn Năm
Trong thế giới phô mai Thụy Sĩ, có một “lão làng” với lịch sử ngàn năm mà mình không thể không nhắc đến, đó chính là Sbrinz. Đây là một loại phô mai cực cứng, có lẽ là lâu đời nhất ở Thụy Sĩ, với lịch sử từ thời La Mã cổ đại.
Sbrinz được sản xuất chủ yếu ở các bang miền Trung Thụy Sĩ như Obwalden, Nidwalden, Lucerne và Zug. Mình thấy loại phô mai này đặc biệt ở chỗ, nó thường được ủ rất lâu, có thể lên đến vài năm, tạo nên hương vị cực kỳ đậm đà, mặn mà và hơi hạt.
Sự Tinh Túy Của Thời Gian
Điểm đặc biệt của Sbrinz chính là thời gian ủ dài, giúp phô mai phát triển hương vị phức tạp và kết cấu đặc trưng. Càng ủ lâu, Sbrinz càng trở nên cứng cáp hơn, và hương vị của nó cũng càng tinh tế hơn.
Mình có lần được nếm thử miếng Sbrinz đã ủ hơn 3 năm, vị mặn nhẹ hòa quyện với chút cay nồng, thơm lừng mùi hạt, đúng là một trải nghiệm vị giác khó quên.
Cắt Sbrinz thường là phải dùng dao chuyên dụng hoặc bào mỏng như những lát hoa, vì nó cứng lắm các bạn ạ.
Cách Thưởng Thức Sbrinz Đúng Kiểu
Với kết cấu cứng và hương vị đậm đà, Sbrinz thường được dùng để bào vụn rắc lên các món pasta, risotto, hoặc súp. Mình thấy người Thụy Sĩ còn thích ăn Sbrinz kèm với một chút mật ong hoặc trái cây tươi nữa đó, sự kết hợp giữa vị mặn của phô mai và vị ngọt của mật ong, trái cây tạo nên một hương vị rất hài hòa và thú vị.
Bạn cũng có thể dùng Sbrinz trong món lẩu phô mai Fondue truyền thống của vùng Innerschweizer, kết hợp với Gruyère và Emmental để tạo nên hương vị phong phú.
Raclette và Tête de Moine – Nét Độc Đáo Trong Ẩm Thực Phô Mai
Ngoài những loại phô mai ăn trực tiếp hay dùng trong nấu ăn thông thường, Thụy Sĩ còn có những loại phô mai mang tính biểu tượng, gắn liền với những cách thưởng thức độc đáo, đó là Raclette và Tête de Moine.
Mình nghĩ đây là hai loại phô mai mà bạn nhất định phải thử khi có dịp ghé thăm Thụy Sĩ để trải nghiệm trọn vẹn văn hóa ẩm thực nơi đây.
Raclette – Món Phô Mai Nóng Chảy Ấm Lòng
Raclette không chỉ là tên một loại phô mai mà còn là tên của một món ăn truyền thống nổi tiếng. Phô mai Raclette là loại phô mai bán cứng, thường được dùng để nấu chảy và ăn kèm với khoai tây luộc, dưa chuột muối, hành muối và các loại thịt nguội.
Mình nhớ có lần đi du lịch Thụy Sĩ vào mùa đông, được ngồi quây quần bên lò nướng Raclette, tự tay đun chảy miếng phô mai vàng óng rồi rưới lên đĩa khoai tây nóng hổi, cái cảm giác ấm áp và hương vị béo ngậy ấy thật sự khó tả.
Đây là một trải nghiệm rất gắn kết và hoàn hảo cho những buổi tụ họp gia đình, bạn bè.
Tête de Moine – Phô Mai “Hoa Hồng” Tinh Tế
Tête de Moine, nghĩa đen là “đầu nhà sư”, là một loại phô mai bán cứng có nguồn gốc từ tu viện Bellelay từ thế kỷ 12. Điều làm nên sự độc đáo của Tête de Moine chính là cách thưởng thức nó.
Thay vì cắt lát, Tête de Moine được “cạo” thành những bông hoa phô mai mỏng tang bằng một dụng cụ đặc biệt gọi là Girolle. Những bông hoa phô mai này không chỉ đẹp mắt mà còn giúp phô mai phát huy tối đa hương vị tinh tế của nó.
Mình đã từng thử cạo Tête de Moine bằng Girolle rồi, phải nói là rất thú vị, những cánh hoa phô mai mỏng manh tan chảy ngay trong miệng, để lại một hương vị béo ngậy, thơm lừng.
Bí Quyết Chọn Lựa và Thưởng Thức Phô Mai Thụy Sĩ Chuẩn Vị
Để thực sự tận hưởng trọn vẹn hương vị tuyệt vời của phô mai Thụy Sĩ, mình có vài bí quyết nho nhỏ muốn chia sẻ với các bạn đây. Không chỉ là chọn loại phô mai nào, mà cách mình bảo quản và thưởng thức cũng quan trọng lắm đó nha.
Mẹo Chọn Phô Mai Chất Lượng Cao
Theo kinh nghiệm của mình, để chọn được phô mai ngon, điều quan trọng nhất là phải tìm đến những địa chỉ uy tín, có thể là các cửa hàng chuyên biệt về phô mai hoặc quầy phô mai tại các siêu thị lớn.
Đừng ngại hỏi người bán hàng về nguồn gốc, thời gian ủ và cách bảo quản tốt nhất cho từng loại. Khi mua, bạn nên chú ý đến mùi, kết cấu và màu sắc của phô mai.
Phô mai chất lượng cao thường có mùi thơm tự nhiên, không có dấu hiệu bị hỏng hay nấm mốc lạ. Mình thường ưu tiên chọn phô mai dạng khối thay vì loại bào vụn sẵn, vì phô mai khối sẽ giữ được hương vị tươi ngon và đậm đà hơn nhiều.
| Tên Phô Mai | Đặc Điểm Nổi Bật | Gợi Ý Thưởng Thức |
|---|---|---|
| Emmental | Lỗ hổng lớn, vị ngọt nhẹ, thơm dễ chịu, cứng vừa. | Sandwich, Fondue, topping bánh nướng, salad. |
| Gruyère | Vị đậm đà, hơi ngọt, hương hạt, cứng, không lỗ. | Fondue, súp hành tây, bánh mì kẹp, ăn kèm rượu vang. |
| Appenzeller | Vị cay nhẹ đặc trưng, đậm đà, cứng vừa. | Ăn kèm thịt nguội, bánh mì, Fondue. |
| Sbrinz | Cực cứng, vị mặn, thơm hạt, ủ lâu năm. | Bào vụn rắc pasta, ăn kèm mật ong, trái cây. |
| Raclette | Bán cứng, dễ chảy, béo ngậy. | Đun chảy ăn với khoai tây, thịt nguội, dưa chuột muối. |
| Tête de Moine | Bán cứng, cạo thành hình hoa, vị tinh tế. | Cạo bằng Girolle, ăn trực tiếp, kèm bánh mì. |
Cách Thưởng Thức Để Phô Mai Ngon Nhất
Để phô mai phát huy hết hương vị, bạn nên để phô mai ở nhiệt độ phòng khoảng 30-60 phút trước khi ăn. Điều này giúp phô mai mềm hơn và hương vị của nó trở nên phong phú, đậm đà hơn.
Mình đã từng thử ăn phô mai ngay khi vừa lấy ra khỏi tủ lạnh rồi, và phải nói là hương vị giảm đi rất nhiều so với khi để ở nhiệt độ phòng đó. Ngoài ra, việc kết hợp phô mai với rượu vang trắng, trái cây tươi (nho, táo, lê), các loại hạt (óc chó, hạnh nhân) hoặc mật ong, mứt cũng là một cách tuyệt vời để nâng tầm trải nghiệm ẩm thực.
Sức Hút Khó Cưỡng Của Nền Văn Hóa Phô Mai Thụy Sĩ
Nói thật là, phô mai Thụy Sĩ không chỉ đơn thuần là một món ăn, mà nó còn là cả một niềm tự hào, một phần không thể thiếu trong văn hóa và cuộc sống của người dân nơi đây.
Cứ mỗi lần mình nhắc đến Thụy Sĩ là y như rằng ai cũng sẽ nghĩ đến phô mai và sô cô la đầu tiên.
Từ Bữa Ăn Hằng Ngày Đến Các Lễ Hội
Người Thụy Sĩ ăn rất nhiều phô mai, trung bình mỗi người khoảng 22kg mỗi năm! Phô mai có mặt trong hầu hết các bữa ăn của họ, từ bữa sáng, bữa trưa, bữa tối cho đến những bữa ăn nhẹ.
Đặc biệt, món lẩu phô mai Fondue đã trở thành biểu tượng của sự ấm cúng, quây quần bên gia đình và bạn bè trong những ngày đông lạnh giá. Mình thấy người Thụy Sĩ rất coi trọng việc thưởng thức Fondue, thậm chí còn có những quy tắc riêng để đảm bảo món ăn được trọn vẹn nhất.
Giá Trị Dinh Dưỡng và Lợi Ích Sức Khỏe
Ngoài hương vị thơm ngon khó cưỡng, phô mai Thụy Sĩ còn mang lại rất nhiều lợi ích cho sức khỏe. Phô mai là nguồn cung cấp protein dồi dào, giúp duy trì các chức năng của cơ thể, từ trao đổi chất đến tái tạo cơ bắp.
Nó cũng giàu canxi và phốt pho, cực kỳ quan trọng cho xương và răng chắc khỏe. Mình đã từng đọc một nghiên cứu nói rằng phô mai Thụy Sĩ còn có thể giúp giảm huyết áp nữa cơ, nghe thật tuyệt vời đúng không?
Tất nhiên, ăn gì cũng cần có chừng mực, nhưng với những lợi ích này, mình nghĩ phô mai xứng đáng có một vị trí trong thực đơn hàng ngày của chúng ta.
Bài viết kết thúc tại đây
Bạn thấy không, thế giới phô mai Thụy Sĩ thật sự đa dạng và đầy mê hoặc, đúng không nào? Từ những miếng Emmental vàng ươm với lỗ hổng đáng yêu, đến Gruyère đậm đà, Appenzeller cay nhẹ độc đáo, hay Sbrinz “lão làng” ngàn năm tuổi, mỗi loại phô mai đều mang một câu chuyện riêng, một nét văn hóa đặc trưng. Mình thực sự hy vọng bài viết này đã mang đến cho bạn những thông tin thú vị và hữu ích, giúp bạn hiểu hơn về món ăn tuyệt vời này và có thể chọn được loại phô mai ưng ý cho mình. Đừng ngại ngần khám phá và thử nghiệm nhé, biết đâu bạn sẽ tìm thấy “chân ái” phô mai của riêng mình thì sao!
Những thông tin hữu ích bạn nên biết
Để hành trình khám phá phô mai của bạn thêm trọn vẹn, mình có vài mẹo nhỏ muốn chia sẻ thêm nè. Khi bạn mua phô mai về nhà, việc bảo quản đúng cách là cực kỳ quan trọng để giữ được hương vị thơm ngon của nó. Tốt nhất là bạn nên bọc phô mai thật kỹ bằng giấy nến hoặc giấy bọc thực phẩm, sau đó cho vào hộp kín và để trong ngăn mát tủ lạnh. Tuyệt đối đừng dùng màng bọc thực phẩm thông thường vì nó có thể làm phô mai “khó thở” và mất đi hương vị đặc trưng nhé.
Một bí quyết nhỏ nữa là hãy để phô mai ở nhiệt độ phòng khoảng 30-60 phút trước khi thưởng thức. Mình đã từng thử ăn phô mai ngay khi vừa lấy ra khỏi tủ lạnh rồi, và phải nói là hương vị giảm đi rất nhiều so với khi để ở nhiệt độ phòng đó. Khi phô mai đạt đến nhiệt độ phòng, kết cấu của nó sẽ mềm hơn, hương vị cũng trở nên phong phú và đậm đà hơn rất nhiều, đảm bảo bạn sẽ cảm nhận được sự khác biệt rõ rệt.
Việc kết hợp phô mai với các loại đồ uống và món ăn phù hợp cũng là một nghệ thuật đó. Với các loại phô mai cứng như Emmental hay Gruyère, bạn có thể ăn kèm với rượu vang trắng khô, hoặc bia thủ công có hương vị nhẹ nhàng. Nếu bạn thích ăn cùng trái cây, nho tươi, táo hoặc lê sẽ là những lựa chọn tuyệt vời để cân bằng vị béo của phô mai. Đối với phô mai có vị mạnh như Appenzeller, một chút mật ong hoặc mứt trái cây sẽ giúp làm dịu đi vị cay và tạo nên sự hòa quyện bất ngờ.
Ở Việt Nam, việc tìm mua phô mai Thụy Sĩ chất lượng cao ngày càng dễ dàng hơn. Bạn có thể tìm thấy chúng tại các siêu thị lớn như Lotte Mart, Aeon Mall, VinMart hoặc các cửa hàng thực phẩm nhập khẩu chuyên biệt. Đừng ngại hỏi nhân viên tư vấn về nguồn gốc và thời gian ủ của từng loại phô mai để chọn được sản phẩm ưng ý nhất nhé. Mình tin rằng với sự đa dạng về hương vị và kết cấu, phô mai Thụy Sĩ sẽ là một lựa chọn tuyệt vời để làm phong phú thêm bữa ăn gia đình bạn.
Và cuối cùng, đừng quên rằng phô mai không chỉ ngon mà còn rất tốt cho sức khỏe nữa. Nó là nguồn cung cấp protein dồi dào, canxi và phốt pho giúp xương và răng chắc khỏe. Tuy nhiên, ăn gì cũng cần có chừng mực, bạn nhé! Hãy thưởng thức phô mai một cách thông minh để vừa ngon miệng, vừa có lợi cho sức khỏe.
Tổng hợp những điểm quan trọng
Tóm lại, hành trình khám phá thế giới phô mai Thụy Sĩ của chúng ta đã đi qua nhiều cung bậc cảm xúc và hương vị khác nhau. Từ “ông vua lỗ hổng” Emmental với vị ngọt nhẹ dễ chịu, đến Gruyère mang nốt trầm đậm đà, Appenzeller cá tính với nét cay nhẹ độc đáo, Sbrinz “lão làng” ngàn năm tuổi, cho đến Raclette ấm lòng và Tête de Moine tinh tế như những đóa hoa. Mỗi loại phô mai đều là một tác phẩm nghệ thuật, kết tinh từ sự tỉ mỉ, tâm huyết của những người nghệ nhân làm phô mai và nguồn nguyên liệu chất lượng cao từ những đồng cỏ xanh mướt của Thụy Sĩ.
Mình nhận ra rằng, điều đặc biệt nhất của phô mai Thụy Sĩ không chỉ nằm ở hương vị, mà còn ở câu chuyện đằng sau mỗi miếng phô mai. Đó là câu chuyện về truyền thống, về sự kiên nhẫn và tình yêu nghề được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Việc thưởng thức phô mai không chỉ là ăn, mà còn là trải nghiệm một phần văn hóa, một phần lịch sử của đất nước xinh đẹp này. Mình đã có dịp ghé thăm một vài xưởng sản xuất phô mai nhỏ ở Thụy Sĩ, và được chứng kiến tận mắt quy trình làm phô mai thủ công, cảm nhận được sự tâm huyết của họ, điều đó thực sự làm mình thêm yêu mến món ăn này.
Để có thể thực sự tận hưởng trọn vẹn tinh túy của phô mai Thụy Sĩ, hãy luôn nhớ rằng việc chọn lựa loại phô mai phù hợp với khẩu vị, bảo quản đúng cách và thưởng thức ở nhiệt độ lý tưởng là những yếu tố then chốt. Đừng ngại thử những cách kết hợp mới lạ với các món ăn Việt Nam hay các loại rượu vang yêu thích của bạn. Phô mai Thụy Sĩ có tính linh hoạt đáng kinh ngạc, có thể biến tấu thành nhiều món ăn khác nhau, từ những bữa tiệc sang trọng đến bữa ăn nhẹ hàng ngày, đều mang lại hương vị khó quên.
Và điều quan trọng nhất mà mình muốn nhắn nhủ, đó là hãy thưởng thức phô mai bằng cả trái tim và sự tò mò. Hãy để mỗi miếng phô mai kể cho bạn nghe câu chuyện của nó, về vùng đất nơi nó được sinh ra, về những người đã tạo ra nó. Mình tin rằng, khi bạn mở lòng khám phá, bạn sẽ tìm thấy không chỉ hương vị tuyệt vời mà còn cả một thế giới văn hóa ẩm thực phong phú đang chờ đợi mình. Chúc bạn có những trải nghiệm thật đáng nhớ với phô mai Thụy Sĩ nhé!
Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ) 📖
Hỏi: Những loại phô mai Thụy Sĩ nào được yêu thích nhất và chúng có gì đặc biệt khiến mình mê mẩn đến vậy?
Đáp: Ôi bạn ơi, khi nhắc đến phô mai Thụy Sĩ, có lẽ nhiều người sẽ nghĩ ngay đến Emmental với những chiếc “mắt” to tròn siêu đáng yêu. Mình thì phải công nhận rằng Emmental đúng là “vua phô mai” rồi đó!
Loại phô mai này có màu vàng nhạt, hương vị ngọt dịu, béo nhẹ và thơm mùi bơ đặc trưng, nên rất dễ ăn và được dùng nhiều trong các món lẩu phô mai Fondue truyền thống.
Mình thấy vị của nó kem kem, hơi ngọt và chút chua nhẹ rất đưa miệng. Nó xuất xứ từ thung lũng Emmental ở bang Bern, Thụy Sĩ đó nha. Nhưng mà, nếu bạn muốn khám phá thêm những hương vị sâu sắc hơn, nhất định phải thử Gruyère nhé!
Gruyère là một loại phô mai cứng, và điều đặc biệt là nó không hề có những lỗ to như Emmental đâu, đôi khi chỉ có những mắt rất nhỏ và không đều thôi.
Mình thấy Gruyère có lớp vỏ ngoài màu nâu nhạt, bên trong thì vàng óng ả. Hương vị của nó phải nói là đậm đà, pha chút ngọt và có hậu vị hơi cay nhẹ, thực sự rất cuốn hút.
Càng ủ lâu, phô mai Gruyère càng trở nên chắc hơn, vị đất và phức tạp hơn, đậm đà hơn nhiều. Lúc mới ủ thì nó có vị kem và hạt dẻ rất ngon đó. Gruyère đến từ các bang như Fribourg, Vaud, Neuchâtel, Jura, và Berne, và được đặt tên theo chính thị trấn Gruyères đấy.
À, còn một loại nữa mà mình cũng rất mê là Appenzeller! Đây là phô mai cứng vừa, làm từ sữa tươi nguyên chất, và mình thấy nó có hương vị cay nồng, đậm đà rất riêng, màu thì vàng đục hoặc trắng ngà.
Appenzeller có nguồn gốc từ vùng Appenzell ở miền Bắc Thụy Sĩ. Dù có thể có mùi khá mạnh, kiểu “chuồng trại” một chút lúc đầu, nhưng khi nếm thử thì bạn sẽ cảm nhận được vị bùi béo đặc trưng khó quên lắm luôn đó.
Mỗi loại đều mang một câu chuyện và hương vị độc đáo, đúng là “mê cung” phô mai Thụy Sĩ mà!
Hỏi: Mình cứ thắc mắc mãi, những cái lỗ to tròn trên phô mai Emmental là do đâu mà có nhỉ, và liệu chúng có ảnh hưởng gì đến hương vị không?
Đáp: Mình hiểu cảm giác của bạn nè, hồi xưa mình cũng thắc mắc y chang vậy đó! Ai cũng nghĩ mấy cái lỗ trên phô mai Emmental là do vi khuẩn tạo ra đúng không?
Mình cũng từng tin vậy, và quả thật, quan điểm này đã tồn tại từ năm 1917 rồi đó. Nhưng mà này, bạn có tin không, khoa học đã có một phát hiện siêu thú vị luôn đó!
Theo một nghiên cứu từ trung tâm nghiên cứu nông nghiệp Agroscope của Thụy Sĩ vào năm 2015, những cái lỗ “mắt” to tròn trên phô mai Emmental (và cả Appenzeller nữa) thực chất là do…
những mẩu cỏ khô nhỏ xíu bị lẫn vào sữa trong quá trình làm phô mai đó bạn! Nghe lạ đúng không? Họ phát hiện ra rằng, khi những hạt cỏ khô siêu nhỏ này rơi vào xô đựng sữa, chúng sẽ phát triển thành các lỗ rỗng lớn bên trong khối phô mai khi nó chín.
Tức là, bụi cỏ khô chính là “thủ phạm” tạo ra những chiếc mắt đặc trưng này đó. Các nhà khoa học đã chứng minh điều này bằng cách thêm một lượng nhỏ hạt cỏ khô vào sữa và ủ phô mai trong hơn 130 ngày, và kết quả là các lỗ đã hình thành.
Điều này cũng giải thích tại sao trong khoảng 15 năm gần đây, phô mai Thụy Sĩ lại ít lỗ hơn hẳn. Đơn giản là vì phương pháp vắt sữa hiện đại đã hạn chế đáng kể việc hạt cỏ khô rơi vào thùng chứa sữa rồi.
Về việc có ảnh hưởng đến hương vị không ư? Chắc chắn là có chứ! Theo kinh nghiệm của mình và thông tin mình tìm hiểu, mắt càng lớn thì mùi phô mai càng đậm đà hơn đó.
Những lỗ này không chỉ làm cho miếng phô mai trông hấp dẫn hơn mà còn góp phần tạo nên kết cấu và hương vị đặc trưng nữa. Ngành công nghiệp phô mai còn gọi vui những cái lỗ này là “mắt phô mai”, còn những miếng phô mai không có mắt thì bị coi là “mù” đó.
Thật thú vị phải không nào?
Hỏi: Vậy thì, khi mua được những miếng phô mai Thụy Sĩ ngon lành này về, mình nên thưởng thức chúng như thế nào để cảm nhận trọn vẹn hương vị tuyệt vời đó nhỉ?
Đáp: Chà, đây đúng là câu hỏi “đắt giá” nhất luôn nè bạn ơi! Mình tin rằng đã trót yêu phô mai Thụy Sĩ rồi thì phải biết cách thưởng thức sao cho thật trọn vẹn chứ nhỉ.
Mình có vài gợi ý hay ho từ chính kinh nghiệm của mình và những gì mình đã tìm hiểu để bạn “khai thác” hết tiềm năng của mấy em phô mai này nha:Đầu tiên và cũng là cách nổi tiếng nhất chính là món lẩu phô mai Fondue truyền thống của Thụy Sĩ đó!
Tưởng tượng mà xem, vào một buổi tối se lạnh, cả nhà quây quần bên nồi Fondue nóng hổi, phô mai Gruyère và Emmental tan chảy béo ngậy cùng chút rượu vang trắng và tỏi thơm lừng, rồi nhúng từng miếng bánh mì giòn tan, khoai tây hay rau củ vào…
Trời ơi, mình phải nói là “đỉnh của chóp” luôn đó! Người Thụy Sĩ họ còn coi việc ăn Fondue như một nghi lễ nữa cơ, có những quy tắc nho nhỏ để bữa ăn thêm phần ấm cúng và ý nghĩa.
À, đừng vội bỏ đi lớp phô mai cháy xém dưới đáy nồi nhé, đó mới là phần ngon nhất mà nhiều người sành ăn săn lùng đó! Thứ hai, bạn cũng không thể bỏ qua Raclette đâu nha.
Món này thì phô mai được đun chảy trực tiếp và rưới nóng hổi lên đĩa khoai tây bi nướng chín, ăn kèm với đủ loại rau củ muối chua, thịt nguội lên men và hành tây.
Vừa nhìn đã thấy hấp dẫn rồi, ăn vào thì hương vị béo ngậy hòa quyện với vị chua mặn rất “đã”. Nếu muốn đơn giản hơn, bạn hoàn toàn có thể thưởng thức phô mai Thụy Sĩ trực tiếp, cắt lát mỏng ăn kèm với bánh mì tươi hoặc cracker.
Đặc biệt, Gruyère khi ăn kèm bánh mì là một sự kết hợp tuyệt vời luôn. Mình đã thử rồi, vị béo béo, mằn mặn của phô mai quyện với bánh mì giòn tan, chuẩn bài ăn vặt kiểu Tây luôn.
Ngoài ra, phô mai Thụy Sĩ còn là nguyên liệu “đắc lực” trong nhiều món ăn khác nữa đó. Gruyère là lựa chọn số một để nướng, làm nhân cho bánh quiche, hay cho vào món súp hành tây Pháp và bánh mì kẹp croque-monsieur.
Mình đã thử cho Gruyère vào salad và mì ống rồi, món ăn bỗng trở nên đậm đà và có chiều sâu hơn hẳn. Còn Emmental thì bạn có thể dùng làm topping cho pizza, ravioli, hoặc ăn kèm với thịt xông khói prosciutto kiểu Ý, hay rắc lên các món súp kem hoặc salad để tăng thêm độ béo và kết cấu thú vị.
Cuối cùng, để trải nghiệm thêm phần thăng hoa, hãy thử kết hợp phô mai với rượu vang nhé. Gruyère rất hợp với các loại rượu vang trắng như Riesling, Chardonnay, Pinot Noir, hoặc thậm chí là rượu táo và bia Bock nữa đó.
Mình thấy, một miếng phô mai ngon cùng một ly rượu vang phù hợp sẽ biến bữa ăn thành một buổi tiệc nhỏ đầy tinh tế. Bạn cứ thử đi, đảm bảo không thất vọng đâu!
